Làng cổ Cổ Pháp

satthugiaumat

Văn hóa Kinh Bắc
Staff member
Các bạn thân mến chắc hẳn ai sinh ra và lớn lên cũng biết đến cái tên Cổ Pháp nhất là các bạn sinh ra và lớn lên ở vùng Kinh Bắc xưa hay Bắc Ninh ngày nay. Nhưng không phải ai cũng biết lịch sử hình thành cũng như sự xuất hiện của cái tên Cổ Pháp. Bài viết sau đây hi vọng sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về cái tên Cổ Pháp.

Làng cổ xưa thuộc châu 古法Cổ Pháp, nay thuộc xã Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, là một trong ba làng nổi tiếng thời xưa là Cổ Bi, Cổ Loa và Cổ Pháp.

Nguồn gốc tên gọi

Tương truyền, lúc đầu làng có tên là Diên Uẩn. Khi nhà sư Định Không (740-818) làm chùa Quỳnh Lâm, tìm thấy 1 bình hương và 10 cái khánh, đem rửa thì 1 cái khánh rơi xuống đáy sông, bèn tán thập khẩu 十口 là chữ cổ 古, thuỷ khứ 水去là chữ pháp 法 mới đổi tên Diên Uẩn ra hương Cổ Pháp.

Danh nhân

Đây là quê Lý Công Uẩn (李公蘊 974 -1028), làm con nuôi nhà sư Lý Khánh Vân, từ nhỏ đã tu ở chùa Cổ Pháp. Lớn lên, được sự bảo trợ của sư Vạn Hạnh, anh trai của Lý Khánh Vân, ông được đưa vào Hoa Lư làm quan cho nhà Tiền Lê.

Năm 1005, vua Lê Đại Hành mất, hoàng tử Long Việt lên nối ngôi được ba ngày thì bì Long Đĩnh giết để cướp ngôi. Mọi người sợ hãi bỏ trốn, riêng Lý Công Uẩn ở lại ôm xác vua mà khóc. Lê Long Đĩnh khen ông là người trung nghĩa nên trọng dụng, chẳng bao lâu được thăng đến chức Điện tiền chỉ huy sứ, thống lĩnh toàn thể quân túc vệ. Khi Lê Ngoạ Triều mất, ông được tôn làm vua, sáng lập nhà Lý từ năm 1010, kéo dài 216 năm, và ông cũng dời đô từ Hoa Lư ra Đại La-Thăng Long.

Tương truyền ở làng Cổ Pháp có một cây gạo cổ thụ. Sau khi Lê Long Đĩnh chết, cây gạo này bị sét đánh, tróc lớp vỏ, để lộ câu sấm:

樹根蔦蔦

木表青青

禾刂木落

十八子成

Dịch nghĩa:

Thụ căn điểu điểu

Mộc biểu thanh thanh

Hoà đao mộc lạc

Thập bát tử thành

Sư Vạn Hạnh đoán là nhà Lê sắp đổ và nhà Lý lên thay, vì theo chữ Hán thì các chữ 禾Hoà-刂Đao-木Mộc ghép thành chữ Lê 梨, các chữ 十Thập -八Bát -子Tử ghép thành chữ Lý 李. Vì vậy ông đã cất nhắc Lý Công Uần lên ngôi. Cũng từ sự kiện sét đánh này, mà làng còn có tên gọi khác nữa là Dương Lôi hay Đình Sấm.
 

Chjppy.kiss

Mẫu giáo
Hjhj.e rất tự hào đc sinh ra và lớn lên ở làng Cổ Pháp {Đình Bảng-Từ Sơn-BN ạ}
 
Top