Liên hoan hát quan họ huyện Việt Yên: Ngày hội của các liền anh, liền chị

satthugiaumat

Văn hóa Kinh Bắc
Staff member
"Đến hẹn lại lên" lễ hội chùa Bổ Đà, xã Tiên Sơn (Việt Yên) là nơi gặp gỡ của các liền anh, liền chị quan họ từ khắp nơi trong huyện dập dìu về trảy hội. Xúng xính trong những bộ trang phục đặc trưng của vùng Kinh Bắc xưa, gác lại việc đồng áng thường nhật, họ về đây để được hát cho nhau nghe, giao lưu trò chuyện trong "Liên hoan hát quan họ" do phòng Văn hoá Thông tin Thể thao huyện tổ chức hàng năm.

Tôi đã nhiều lần tới hội Lim, cũng tham gia "Về miền quan họ" Bắc Ninh ba bốn bận nhưng có lẽ chưa lần nào và ở đâu lại thấy tập trung đông liền anh, liền chị như ở nơi này. Đã qua 11 lần tổ chức, ban đầu ý định của các đồng chí lãnh đạo huyện chỉ muốn khơi lại những canh hát quan họ trong lễ hội chùa Bổ Đà. Mới đầu chỉ có lác đác vài làng quan họ cổ tham gia. Nhưng giờ đây Liên hoan hát quan họ hàng năm đã trở thành ngày hội của cả huyện. Gần 50 đơn vị đến từ các làng, các CLB trong huyện với hơn 1.000 diễn viên đủ thấy tiềm năng và nhu cầu "chơi" quan họ của người dân nơi đây lớn thế nào. Trong ba ngày diễn ra Liên hoan với hơn 240 tiết mục nhưng cả khu vực hội và trong ngoài sân khấu đều luôn lôi cuốn và hấp dẫn. Đội này lên sân khấu, phía bên ngoài các đội khác tranh thủ ôn luyện. Những lời ca quan họ mượt mà, da diết vang xa vào núi, hoà vào dòng người nườm nượp về trảy hội càng làm cho không khí ngày xuân ở miền quan họ thêm náo nức. Nhiều đội mang tới Liên hoan văn nghệ được chuẩn bị kỹ lưỡng với đủ các nội dung, đủ các giọng quan họ. Đặc biệt, năm nay, lần đầu tiên Ban tổ chức đưa nội dung hát đối đáp vào Liên hoan, mặc dù số lượng các đội tham gia chưa nhiều (tất cả có 6 đội) nhưng hầu hết các đội đã chứng tỏ được là họ "chơi" quan họ rất có nghề. Hát đối trong quan họ đòi hỏi người tham gia phải thuộc rất nhiều bài, nhiều giọng để ứng với các tình huống khi đội bạn đưa ra. Có thể nói, để đối được trong một canh quan họ, vốn liếng của người chơi cũng phải "giắt thắt lưng" thuộc cỡ hàng trăm bài. Nếu như trong kỹ thuật hát quan họ các yếu tố "vang, rền, nền, nảy" thể hiện đẳng cấp của người hát thì trong hát đối, việc ứng khẩu nhanh, đối phù hợp cũng như ra đầu bài khó cho đối phương lại thể hiện "tầm" trình độ "chơi" quan họ của các đội. Xem, nghe những tiết mục trong Liên hoan, thấy những liền chị, liền anh quan họ thướt tha, lúng liếng chững chạc trên sân khấu ít ai nghĩ rằng họ vốn là những nông dân chân lấm tay bùn, chủ nhân của đồng ruộng. Rất nhiều cử chỉ còn gượng gạo trên sân khấu, đâu đó có lúc lời hát còn chưa khớp nhạc hoặc giọng hát còn khàn, "phô" của các anh hai, anh ba hôm qua còn bận tay cày tay cuốc song trên hết là ngọn lửa nhiệt tình và lòng đam mê. Anh hai San, đội trưởng đội văn nghệ làng Hữu Nghi, xã Ninh Sơn tâm sự: Xưa, các cụ nhiều người biết hát lắm, đến thời chúng tôi đã bị mai một đi nhiều. May quá, mấy năm nay huyện mở hội thi chúng tôi có cơ hội tập hợp anh chị em ôn luyện, rồi sưu tầm những bài hát cổ mang đến góp với Liên hoan và cũng để khẳng định mình. Bây giờ quan họ đã là di sản của thế giới rồi, làng tôi lại là một trong 5 làng quan họ cổ bên bờ Bắc sông Cầu nên càng tự hào chúng tôi lại càng phải trân trọng giữ gìn vốn quý này. Tôi cũng thấy nhiều liền anh, liền chị tuổi cao, dưới vành khăn mỏ quạ, hay chiếc khăn xếp là mái tóc bạc phơ vẫn say sưa thả hồn theo lời của những lời ca tình tứ dùng dằng quan họ. Có cụ còn tấu cả đàn nhị hay chơi đàn bầu trên sân khấu những bài nhạc tiết tấu trẻ trung, vui tươi. Thế mới thấy văn hoá là những cái còn lại bất kể thời gian.
 
Top