Người con Bắc Ninh phải biết điều này, phải đọc và nhớ, đừng thấy dài mà không đọc...

yêu một Bắc Ninh

<font color="red"><b>Nghệ sỹ: Hữu Duy</b></font>
HÃY TRẢ LỊCH SỬ LẠI CHO LỊCH SỬ​

Thủa còn thơ
Ngày hai buổi đến trường…
Tôi học vỡ lòng lịch sử Việt Nam, đã là:

“Tục truyền rằng họ Hồng Bàng làm vua nước ta đầu tiên. Tương truyền Đế Minh là con vua Thần Nông, gọi vua Phục Hy là bác, cháu nội Toại Nhân, chắt bốn đời ông Bàn Cổ.
Đế Minh đã có vựo và sinh ra Đế Nghi, song khi di tuần thú miền núi Ngũ Lĩnh lại lấy công chúa Vụ Tiên mà sinh ra Lộc Tục. Lớn lên, Đế Nghi làm vua phương Bắc, Lộc Tục làm vua phương Nam.
Lộc Tục thành lập bộ tộc Dâu, đống lỵ sở ở Liên Lâu (Luy Lâu - Thuận Thành- Bắc Ninh), đặt quốc Hiệu là Việt Thường xưng là Kinh Dương Vương.
Kinh Dương Vương lấy Long Nữ là con gái Động Đình quân mà sinh ra Sùng Lãm.
Đế Lai, con Đế Nghi đem con gái là Âu Cơ xuống thăm phương Nam, Sùng Lãm và Âu cơ gặp nhau, ý hợp tâm đầu, nên duyên cầm sắt.
Kinh Dương Vương đổi quốc hiệu ra Xích Quỷ rồi mất, Sùng Lãm nối ngôi xưng Lạc Long Quân.
Lạc Long Quân và Âu Cơ sinh ra được một bọc trăm trứng, trăm trứng ấy nở ra một trăm người con trai.
Lạc Long Quân bảo với Âu cơ rằng: Ta là giống Rồng, nàng là giống Tiên, thuỷ hoả tương khắc, không thể ở được với nhau, chi cho bằng chia đôi số con, nàng 50 con lên rừng, ta mang 49 con xuống biển, để lại con cả làm vua, lấy hiệu là Hùng Vương ( vua mạnh).

Lớn lên, Hùng Vương thấy đất Luy Lâu trống trải, thắng thì có chỗ xông lên, thua thì không có chỗ lùilại, mới dời lên miền Nghĩa Lĩnh là đất của cụ ngoại, có thểy dốc dựng đô, đổi quốc hiệu là Văn Lang, chia nước làm 15 Bộ, bô quê nhà (Bắc Ninh ngày nay) gọi là Bộ Vũ Ninh và truyền được 18 đời..
Ngày 19 tháng 9 năm 1954, đại đoàn quân tiên phong của đại tá Vương Thừa Vũ tập trung ở cửa đền Hùng chuẩn bị vào tiếp quản thủ đô.

Bác Hồ nói : “Các vua Hùng có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.”
Bác không bảo vua Hùng là quốc tổ, cũng không bảo Phú Thọ là đất tổ.
Gọi vua Hùng là Quốc tổ , ta đã vô hiình chung rút ngắn lịch sử Việt Nam lại, bởi vì trên vùa Hùng còn có vương phụ là Lạc Long Quân, trên lạc Long Quân còn có vương phụ là Kinh Dương Vương. Kinh Dương Vương còn là con rể Động Đình quân, Động Đình quân là người nước Việt, Kinh Dương Vương không thể đẻ ra Động Đình quân.

Kinh Dương Vương dù là ông nội của Vua Hùng cũng không thể là quốc tổ mà chỉ có thể gọi là Vương tổ. Bởi khi Người lập bộ tộc Dâu thì ở vùng Dâu đã có người Việt rồi, đâu phải do Người sinh ra, cho đến nay ta vẫn không biết ai đẻ ra giống người Việt.

Vả lại từ xưa đến nay, ta không có từ quốc tổ mà chỉ có Tổ quốc. Tổ quốc là từ trừu tượng nhưng thiêng liêng, nó biểu thị hào khí non sông, linh hồn dân tộc, văn hoá tâm linh, tín ngưỡng của toàn dân, có công việc gì ta bầy bàn thờ Tổ quốc và viết bốn chữ lớn “Tổ quốc trên hết”. Khi có chiến tranh ta “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Nếu ta gọi có ý tôn vinh như Bác Hồ là “Cha già dân tộc”, bà Trần Thị Dung được Trần Cảnh phong là Linh Từ quốc mẫu… thì phải tôn Kinh Dương Vương mới đúng. Vị vua đầu tiên của họ Hồng Bàng làm vua nước ta đã có quốc hiệu, vương sở, vương hiệu chứ không còn là một tù trưởng. Vua Hùng là vị vua thứ 3 thời dựng nước.
Và, nên gọi Kinh Dương Vương là “Vương thủ tổ” ( vị vua đầu tiên). Lạc Long Quân là “Vương thế tổ” (vị vua kế tiếp).

Về đất tổ, có phải dân tộc thiểu số đâu mà lập quốc ở miền núi?

Người Việt lập quốc người ta chọn vùng đất ven sông Hồng phù sa mầu mỡ, Kinh Dươn Vương lập quốc ở phía nam sông Đuống - bắc sông Hồng. Mãi khi Âu Cơ đem 50 người con lên rừng, Lạc Long quân đem 49 người con xuống biển, miền núi, miền biển mới được mở mang ( xuống biển ở đây không phải là đi xuống dưới biển đâu nhé, xuống biển sống thế nào được, có mà chết toi… Ở đây tức là chỉ vùng giáp biển).

Trải đời vua cha, qua đời vua con đến đời vua cháu mới lên Phong Châu. Lăng Kinh Dương Vương ở đồng, miếu thờ Âu Cơ ở trong làng bị Pháp phá năm 1950 nhưng bức đại tự “Đại Nam tổ miếu” dân đem treo ở đình làng Á Lữ xã Đại Đồng Thành, đền thờ Lạc Long quân ở làng Bình Ngô xã An Bình huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh hiện nay vẫn còn.

Vậy đất tổ Việt Nam ở Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh chứ không phải ở Phong Châu tỉnh Phú Thọ.

Cúng giỗ vua Hùng chúng ta tri ân vị vua thứ ba của người Việt thời dựng nước, có công sáng lập nước Văn Lang truyền 18 đời vua ( tuy có thuyết cho rằng 19 vị vua Hùng cùng tồn tại trên 18 khoảnh đất của Tổ quốc).
Và kỉ niệm lời nói nổi tiếng mang tính giáo dục truyền thống mãnh liệt “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta cùng nhau giữ lấy nước” của Bác Hồ.
Câu ca dao phương ngữ Phú Thọ:
Dù ai buôn bán ngược xuôi,
Nhớ ngày giỗ tổ mồng mười tháng ba

Có lẽ câu ca xuất phát từ những chi tộc trực hệ của Hùng Hiền vương (Hùng Vương thứ nhất), còn di duệ của 99 người em vua Hùng nữa thì đâu phải vua Hùng đẻ ra? Người là “bác tổ” mới phải chứ?

Cúng giỗ vua Hùng ở Phú Thọ xong, lẽ ra chúng ta phải tổ chức hành hương về làng Á Lữ xã Đại Đồng Thành lễ vương thuỷ tổ Kinh Dương Vương và quốc mẫu Âu Cơ, về làng Bình Ngô xã An Bình lễ vương thế tổ Lạc Long Quân ở huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh, tri ân người và nơi sinh ra Hùng Vương đồng thời là nơi cắt rốn chôn nhau của Người. Thế mới gọi “quê hương là trùm khế ngọt”, thế mới phải đạo lý “uống nước nhớ nguồn” (ẩm hà tư nguyên) của người Việt Nam.
Là sinh viên văn chứ không phải sinh viên sử, nhưng trước sự ngộ nhận Phú Thọ là đất tổ, Hùng Vương là quốc tổ, tôi làm sách “Danh nhân lịch sử Kinh Bắc” để khẳng định rằng, mặc dù là truyền thuyết, song người xưa đã kể rằng: Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân, Âu Cơ đều là người Bắc Ninh, Hùng Vương cũng xuất xứ từ Bắc Ninh.

Sách tôi công bố năm trước thì năm sau lãnh đạo tỉnh Phú Thọ có xuống cùng lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh thắp hương lăng Kinh Dương Vương một lần rồi thôi.
Năm làm sách tôi về chụp ảnh thì lăng Kinh Dương Vương đứng cho vơ giữa đồng Á Nữ, sau sự việc trên, tôi về thì thấy có đền thờ và thủ nhang, tôi hỏi thì kinh phí do dân làng sở tại đóng góp, chứ không phải “Cháu xây dựng quê hương mới, làm ăn khấm khá về xâu nhà cho ông”

Giỗ vua Hùng năm mậu tí 2008 tôi nghe đài nói “Nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đem ra cúng tổ một chiếc bánh chưng một tấn và một chiếc bánh dầy cũng một tấn”.

Mấy ngày sau tôi nghe buổi phát thanh thời sự nói rằng bánh chưng thiu, chảy đứt lạt và bánh dầy độn xốp… đài yêu cầu cơ quan có vật phẩm ấy là công ty văn hoá Đầm Sen phải xin lỗi nhân dân cả nước, và nhân danh nhân dân thành phố HCM phải xin lỗi nhân dân thành phố HCM nữa.

Tôi theo dõi, mấy ngày sau giám đốc công ty Đầm Sen xin lỗi qua loa về kỹ thuật, “mọi năm chúng tôi thành công, năm nay không thành công” đó là bánh chưng thiu, còn bánh dầy độn xốp không thấy nói gì cả.

Tôi liền đem 3 cuốn sách của tôi: Danh nhân lịch sử Kinh Bắc 828 trang (Nhà xuất bản Lao Động 2004); Văn hoá ẩm thực Kinh Bắc 716 trang (Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin 2004); Chèo cổ truyền làng Thất Gian 792 trang (Nhà xuất bản Văn hoá - Thông tin 2007), ba tài liệu này đều góp phần chứng minh Bắc Ninh là cái nôi văn minh lúa nước của Đồng bằng Bắc Bộ và là nơi lập quốc của người Việt Cổ,
Gặp ông giám đốc buổi phát thanh thời sự của Đài tiếng nói Việt Nam, tôi nói:
- Cơ sở đã làm ra cái bánh dầy một tấn thì người ta không thiếu gạo mà độn xốp, ta thử xem mặt trái của nó là gì?
- Nhưng ông Đào Nguyễn từ chối mọi đàm luận với lý do “tôi cũng sắp nghỉ hưu rồi…”

Cho đến giỗ vua Hùng năm nay (Kỷ Sửu 2009) thì thấy Phú Thọ xây đền và đúc tượng Lạc Long quân và cũng gọi ngài là quốc tổ (thế là 2 quốc tổ). và đền Âu Cơ đúc tượng Âu Cơ gọi là Quốc mẫu (may quá không thấy nói đến vợ vua Hùng).

Công bố Lạc Long quân và Âu Cơ đẻ bọc ở núi Nghĩa Lĩnh! Trong nghi lễ có 100 thanh niên mặc quần áo trắng cầm cờ biểu tượng cho một trăm con ttai Lạc Long quân được sinh ra ở Phú Thọ. Sau khi tường thuật đại lễ tại chỗ, các cơ quan thông tin đại chúng đưa tin các nơi như Đà Lạt, Kiên Giang, thành phố Hồ Chí Mih tổ hức cúng giỗ rồi nói cả đến Chử Đồng Tử và Tiên Dung ở Hưng Yên, Tản Viên Sơn Thánh và Mỵ Nương…mà tuyệt nhiên không đả động gì đến Kinh Dương Vương và Bắc Ninh cả.

Về việc này tôi xin phát biểu như sau:
Nếu nói Lạc Long quân là quốc tổ thì phải gọi Hùng Vương là quốc tôn, chứ sao con quốc tổ cũng bố quốc tổ? Bà Lý Chiêu Hoàng khi nhường ngôi cho Trần Cảnh bà cũng nói: “Nhà Lý trải nhất tổ lục tôn”

Năm ngoái, nhờ lộc Hùng Vương, Phú Thọ xây đền đúc tượng quốc tổ Lạc Long quân, năm nay lộc nhiều lại xây đền và đúc tượng Kinh Dương Vương nữa thì lại gọi là quốc tổ nữa hay sao?

Giá như các nơi xây đền đúc tượng thờ vọng khống nói làm gì, đằng này dân của con xây đền đúc tượng bố mẹ để thờ mà không về quê gốc xin bài vị, tên hèm, sao sắc. Nghĩa là “Tôi có tiền tôi xây đền, đúc tượng tôi thờ” chẳng cần biết trước đó các ngài ở đâu, bài vị thế nào, sắc phong các chiều ra sao, theo phong tục Việt Nam thật là thất đễ. Chưa kể phải rước bài vị từ đền phát tích đi!

Ai đó sáng tác ra cái từ “Quốc giỗ”? Trong Hán Việt không có từ quốc giỗ mà chỉ có từ quốc lễ, ngày giỗ gọi là kỵ nhật hoặc huý nhật.
Nghe nói vị chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Phú Thọ yêu cầu các tỉnh từ sang năm phải góp giỗ. Các tỉnh tôi không nói chứ Bắc Ninh ai lại dân con của ông nội và bố mẹ ở quê sinh lại lên góp giỗ nơi cứ trú để cúng con và cháu, còn quê gốc và giỗ ông, giỗ bố mẹ con cháu ở quê mới lại không góp về cúng các cụ, thật là phi đạo lý.

Con chim sắp chết thường tiếng kêu than, con người sắp chết thường nói lời phải, tôi nă nay đã 74 tuổi có chết cũng đến cõi rồi, mong ai đó dù có chức có quyền đến đâu cũng đừng vì một động cơ nào đó mà bóp méo lịch sử.
Bác Hồ nói: “ Chúng ta không sợ khuyết điểm, chỉ sợ khống dám sửa chữa khuyết điểm”. Ngay ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, trước đã ky niệm vào ngày 6/1, sau lại sửa thành 3/2 đấy thôi..

Hãy trả lại lịch sử lại cho lịch sử!

Trần Quốc Thịnh
(nguyên Cán bộ Ty Văn Hoá Hà Bắc)

---------- Post added at 09:01 PM ---------- Previous post was at 08:58 PM ----------

Các bạn thân mến, tôi đã chép lại những dòng chữ của bác Trần Quốc Thịnh nguyên là cán bộ của Ty văn hoá Hà Bắc cũ. Bác là người có nhiều năm nghiên cứu, những công trình nghiên cứu của bác cũng đã được tổ chức thành nhiều hội thảo từ trung ương đến địa phương. các bạn chịu khó đọc và ngẫm nghĩ nhé, rồi cùng nhau chia sẻ...
 

crystallady

Mẫu giáo
e cũng có được học trong giáo trình " Văn học Dân Gian Việt Nam" rùi , nhưng thực sự k được kĩ và hiểu như thía này!!! thanks a Duy nhé! đúng là chúng ta cần biết và đọc bài viết này để hiểu đc nguồn gốc của dân tộc và tự hào nữa chứ:D !!!
 

nhi_nho

Đội trưởng đội quân Nhí Nhố
Staff member
em nghĩ thật ra lịch sử ko sai, mà chẳng qua là theo lời ông ấy nói là lấy mốc ko chính xác. Nếu cứ muốn truy cứu tận cùng như thế thì trước Kinh Dương Vương đóng đô ở Luy Lâu còn ông nào đóng đô ở đâu nữa ko ? hi. Với lại Vua Hùng thật sự đã có công dựng nước, thành tựu ông ấy đạt được là ko thể phủ nhận nên...
 

Búp bê ma

Mẫu giáo
trời. Đây là lần đầu tiên t nghe thấy cái tên Kinh Dương Vương đấy. Tử trước toàn nhắc đến Vua Hùng đã có công dựng nước...... mà k nhắc đến ông bà, bố mẹ, thì quả thật cũng hơi bất hiếu, dù sao cũng nhờ có họ mới có Vua Hùng chứ nhỉ?hehe
 

chutsuongkhoi

Mẫu giáo
nếu theo đúng lịch sử mà nói thì không thể nói Kinh Dương Vương sinh ra Lạc Long Quân đc, cái mà ta đang nhắc nhiều tới thực ra là trong truyền thuyết thôi.
Lạc Long Quân và Âu Cơ nếu theo thời kì thì thuộc thế hệ sơ khai, vì lúc đó con người Việt còn ở theo bộ lạc, tức khoảng 2000 năm trước công nguyên, thời kì tiếp sau đó là thời kì mà Kinh Dương Vương tạo lập ra cơ nghiệp, định hình và tập hợp lại các bộ lạc, tức chế độ công xã nguyên thủy. tiếp đó là thời kì Vua Hùng dựng nước, là chế độ phong kiến đầu tiên. những thời kì này cách nhau cả trăm năm cơ mà, trong sách chỉ nói là truyền thuyết về Lạc Long Quân và Âu Cơ chứ không nói họ là có thật hay không?
Như vậy thì đúng theo niên đại lịch sử thì không thể nói Kinh Dương Vương là bố của Lạc Long Quân được vì thời Lạc Long Quân là thời kì sơ khai, còn lệ thuộc vào thiên nhiên, thời kì Kinh Dương Vương là bắt đầu có chế độ công xã nguyên thủy. thời kì Vua Hùng là thời phong kiến tiếp sau đó.

Ta có thể hiểu là vào khoảng 2000 năm trước Công nguyên, lúc đó là thời kì người Việt còn ở theo vùng, theo bộ lạc, chưa tập trung, chưa có nhà nước, con người còn phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên. (Tức giống thời Lạc Long Quân)
Tiếp đó, thời kì công xã nguyên thủy (tương đương thời Kinh Dương Vương) là lúc xuất hiện chế độ nhà nước. Sau đó là thời kì phong kiến tương đương thời Vua Hùng, cả 18 đời vua kéo dài chừng 400 năm, bắt đầu có phân biệt giai cấp.
Như vậy thì theo niên đại khó mà nói ai là bố của ai? Ai là cháu của ai được.
vậy thì việc lấy Vua Hùng làm thời kì bắt đầu của đất nước Việt cũng không quá sai lệch. Những gì về Lạc Long Quân và Âu Cơ thì đã nói là truyền thuyết, Lịch sử cũng không hề xác nhận họ có thật hay không vậy làm sao mà nói khác được?
cái này theo đúng một bài báo trên báo Thế giới mới không phải mình nói bừa đâu.
 

chuoibn

Mẫu giáo
Ôi chẳng biết thế nào mà lần, thôi thì số đông ng ta cho thế nào thì mình theo thế :))
 

phong.ksxd

Mẫu giáo
Lịch sử hàng mấy nghìn năm thì khó có thể phân biệt rạch ròi. Ngay cả họ Hùng vương là gì cũng chẳng ai dám chắc. Không nên quan niệm lịch sử dựa vào tính cục bộ địa phương như thế. Ở Phú Thọ có đền thờ lâu đời, mặt bằng rộng thì hàng năm về đấy giỗ tổ cũng là hợp lý thôi, về BN thì chen nhau vào đâu? Nếu xét đến cho cùng thì hằng năm ra biển thờ giọt Coaxecva cho xong.
 

Người Kinh Bắc

Thể thao
Staff member
Trả lời cụ Thịnh

Dạ, con xin thưa với cụ Trần Quốc Thịnh (76 tuổi) rằng con đã đọc đi đọc lại, đọc tái đọc hồi bài viết của cụ. Về lịch sử, con cũng là người thích đọc, nên có đọc qua những mẩu chuyện nho nhỏ mà dân gian còn lưu truyền lại (10 phần thì 8 phần là...chuyện truyền thuyết). Ngay đến cả Lạc Long Quân và Âu Cơ đẻ ra trăm trứng đã là truyền thuyết rồi. Người xưa cứ cái gì không giải thích được, hoặc muốn đề cao nguồn gốc của mình thì đều bịa ra những chuyện kiểu như thế này cả. Ở đây cụ nói vua Hùng Vương là vua mạnh đã là không đúng. Hùng ở đây là phiên âm từ chữ "Vương" bị chệch đi mà thôi, chữ Vương này trong tiếng Mông Cổ người ta lại đọc là "Han" - và đều có nghĩa là vua. Thứ nữa, các tài liệu cũng chỉ nhắc là Kinh Dương Vương được an táng tại Á Lữ, Đại Đồng Thành, Thuận Thành, Bắc Ninh (kể cả điều này cũng chưa chính xác). Từ xa xưa, các làng đều có quyền lập đền thờ những người rất xa xôi, chả liên quan gì đến mình, hoặc lập họ làm thành hoàng. Ví dụ ngay cả làng Mão Điền - Thuận Thành của con hiện nay, thờ ba vị tướng quân mà bố mẹ ba vị là người Tàu làm thành hoàng. Rồi hay như Lê Chân, không chỉ ở Hải Phòng lập đền thờ mà nhiều nơi cũng thờ. Hay như Thánh Gióng, cũng chẳng phải 1 nơi có đền thờ... Và điều này có thể suy ra đền thờ ở làng Bình Ngô (làng Ngo) xã An Bình - Thuận Thành thờ Lạc Long Quân cũng chỉ là 1 trong số các đền thờ Lạc Long Quân trên khắp đồng bằng bắc bộ mà thôi. Cụ Thịnh đưa ra những dẫn chứng rất rất thiếu thuyết phục để kết luận Thuận Thành là đất tổ của người Việt. Cụ lấy cả những câu nói của cụ Hồ Chí Minh ra để làm dẫn chứng theo cái kiểu "Bác có nói thế đâu, Bác có nói thế đâu", hay "Chả nhẽ dân Phú Thọ năm nay xây cái này, năm sau lại xây cái kia", cũng đủ thấy dẫn chứng của cụ...thiếu nhiều, những cái đấy gọi là dẫn chứng thì hơi phi lý. Xin được nhắc lại một lần nữa, tất cả chuyện này đều là truyền thuyết mà thôi. Theo như sách sử chép lại, tính từ Kinh Dương Vương làm vua (2879 trước CN) đến hết thời Hùng Vương (thứ 18) - tức là khi bị An Dương Vương cướp mất nước là năm 258 trước công nguyên, kéo dài 2622 năm mà có tổng cộng...20 đời vua, suy ra 1 đời vua kéo dài xấp xỉ 150 năm. Nghe đã thấy...vô lý đùng đùng rồi, 1 ông vua được 20 năm đã là quá date lắm rồi. Còn tại sao mà người ta coi Lạc Long Quân và Âu cơ là nguồn gốc của người Việt, lại xuất phát từ cái truyền thuyết không có thực "cái bọc trăm trứng" kia. Bước thứ nhất, giả thử cái truyện đó có thật, thì lúc hai vị chia con đi khắp miền rừng, miền biển để sinh sống, lúc đó mới có con người ở miền rừng, miền biển, và người ta gọi nhóm người lan đi từ "đại gia đình" này là dân "Bách Việt" - 100 người Việt lan tỏa đi khắp các miền đất để sinh sống, tạo nên nhóm dân Bách Việt chúng ta. Bước thứ 2, kết luận : truyền thuyết này không có thật. Chả có 1 dân tộc nào mà sinh ra bởi 1-2 người hết. Đó là điều phi lý. Có thể nói thế này hợp lý hơn nhiều. Do điều kiện tự nhiên, xã hội lúc bây giờ, có 1 nhóm người từ phương Bắc đã buộc phải di cư xuống phía Nam (là đất Việt bây giờ), nhóm người này đã đời nối đời khai hoang rừng, lấn thêm biển để tạo ra đất nước mới của họ, rồi sinh con, rồi đẻ cái và tạo ra 1 dân tộc mới, ở trên 1 vùng đất mới. Không phải chỉ có 18 ông vua Hùng, mà có thể có nhiều hơn rất nhiều. Đất Phong Châu được chọn làm đất tổ, có thể đơn giản ở đó có 1 thủ lĩnh mạnh nhất, đã thu phục được những vùng đất xung quanh và lập ra 1 quốc gia gọi là Văn Lang - lớn nhất.

Con xin kết luận với cụ Thịnh 2 điểm:
1. Chả thể đòi quyền cho Thuận Thành làm đất tổ (mặc dù con là người Thuận Thành 100%) với những bằng chứng thiếu thuyết phục như của cụ.
2. Những truyền thuyết thì nên giữ để làm đẹp lịch sử và tín ngưỡng, chứ không nên mang ra làm...bằng chứng cho 1 cái gì cả.

Moscow ngày...tháng...năm
Nguyễn Xuân Thấu
 
Top